Urlop rodzicielski dla ojca: Pełny przewodnik po prawach i zasiłkach

Urlop rodzicielski dla ojca to ważne uprawnienie, które w ostatnich latach stało się dużo bardziej popularne. Jest też stałym elementem polskiego prawa pracy. Odpowiadając wprost: czy ojciec ma prawo do urlopu rodzicielskiego? Tak, ma. Co więcej, przepisy Kodeksu pracy dają mu także część urlopu tylko dla niego, której nie da się przekazać drugiemu rodzicowi. To nie jest „papierowe” prawo – to realna możliwość, żeby tata od początku uczestniczył w opiece nad dzieckiem, budował więź i jednocześnie ułatwiał mamie powrót do pracy. Poniżej wyjaśniamy, na jakich zasadach ojcowie mogą korzystać z urlopu rodzicielskiego, jakie formalności trzeba spełnić i co to oznacza dla pracownika oraz pracodawcy.

Czym jest urlop rodzicielski dla ojca?

Urlop rodzicielski to jedno z najważniejszych praw pracowniczych związanych z rodzicielstwem. Jego cel jest prosty: ma dać rodzicom czas na osobistą opiekę nad dzieckiem po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Przez lata wiele osób łączyło go głównie z mamami, ale obecne przepisy mocno wspierają bardziej równy podział opieki i dają ojcom pełne prawo do korzystania z tego urlopu.

Dla ojca urlop rodzicielski to czas, który może spędzić z dzieckiem bez rezygnowania z pracy „na zawsze”. To okres, w którym tata może skupić się na opiece, wspierać rozwój dziecka i budować bliską relację. Zmiany w Kodeksie pracy (w tym te wynikające z dyrektywy work-life balance) miały pomóc nie tylko kobietom w powrocie do pracy po porodzie, ale też zachęcić mężczyzn do większego udziału w życiu rodzinnym. Widać to w liczbach: według danych ZUS liczba ojców korzystających z urlopu rodzicielskiego rośnie – w 2023 r. było to 19 tys. mężczyzn, w 2024 r. już 41,9 tys., a od stycznia do sierpnia 2025 r. 35,1 tys. To pokazuje, że coraz więcej ojców korzysta z przysługujących im praw.

Na jakich zasadach ojciec może skorzystać z urlopu rodzicielskiego?

Ojciec może skorzystać z urlopu rodzicielskiego na zasadach podobnych do mamy, ale są też elementów, które dotyczą tylko niego. Najważniejsze: jest to prawo każdego z rodziców będących pracownikami, a korzystanie z niego nie zależy już od tego, czy matka pracuje albo czy wykorzystuje swoje urlopy.

Co do zasady urlop rodzicielski na jedno dziecko wynosi 41 tygodni, a przy ciąży mnogiej – 43 tygodnie. Jeśli dziecko ma zaświadczenie „Za życiem” (o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu lub nieuleczalnej chorobie), urlop jest dłuższy: do 65 albo 67 tygodni.

Najważniejsza zmiana to część nieprzenoszalna: 9 tygodni dla każdego rodzica. To znaczy, że ojciec ma własne 9 tygodni i nie może ich przekazać matce. Jeśli z nich nie skorzysta, ten czas po prostu przepada. Reszta to pula wspólna (np. 41-9 = 32 tygodnie przy jednym dziecku), którą rodzice mogą podzielić między siebie. Urlop można wykorzystać jednorazowo albo w maksymalnie 5 częściach, najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Podstawa prawna urlopu rodzicielskiego dla ojców

Najważniejszym aktem prawnym jest Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, ze zm.). To tam, w art. 182^1a, są przepisy o wymiarze urlopu, zasadach jego udzielania i o 9-tygodniowej części nieprzenoszalnej dla każdego z rodziców. Zmiany, które weszły w życie 26 kwietnia 2023 r., mocno wzmocniły indywidualne prawa ojców.

Formalności związane z wnioskami opisuje Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2023 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz. U. z 2025 r. poz. 322). Z kolei zasady wypłaty zasiłku macierzyńskiego reguluje Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501, ze zm.). Razem te przepisy tworzą spójne zasady: urlop + wypłata świadczenia.

Kto i kiedy może skorzystać z urlopu rodzicielskiego dla ojca?

Z urlopu rodzicielskiego może skorzystać wielu ojców, jeśli spełniają podstawowe warunki. Duże znaczenie mają zmiany od kwietnia 2023 r., które zwiększyły dostęp do urlopu dla mężczyzn. Obecnie (stan na 14 kwietnia 2026 r.) zasady są jasne i sprzyjają temu, by ojcowie częściej opiekowali się dzieckiem.

Żeby skorzystać z urlopu rodzicielskiego, ojciec musi być pracownikiem, czyli mieć umowę o pracę. Uprawnienie dotyczy ojców biologicznych oraz ojców, którzy przyjęli dziecko na wychowanie (rodzice adopcyjni oraz osoby, które przyjęły dziecko w rodzinie zastępczej – poza rodziną zastępczą zawodową – i wystąpiły do sądu o przysposobienie). Przy adopcji urlop rodzicielski można wykorzystać nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14 lat.

Wymagania wobec ojca dziecka

Podstawowy warunek to status pracownika, czyli zatrudnienie na umowę o pracę. Jeśli ojciec prowadzi działalność gospodarczą i nie jest pracownikiem, to urlop rodzicielski w rozumieniu Kodeksu pracy mu nie przysługuje. Może jednak – jeśli opłaca dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i spełnia warunki ustawowe – pobierać zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu. Zwykle nie musi przy tym zawieszać działalności.

Istotne jest też to, że dla dzieci urodzonych po 26 kwietnia 2023 r. prawo ojca do urlopu rodzicielskiego jest niezależne od pracy mamy. Ojciec ma prawo do swojej części nawet wtedy, gdy matka nie pracuje, jest bezrobotna albo nie korzysta z własnych uprawnień. To duża zmiana, która ułatwia ojcom realne zaangażowanie w opiekę.

Prawo do urlopu rodzicielskiego po urlopie macierzyńskim

Najczęściej urlop rodzicielski zaczyna się po urlopie macierzyńskim, ale dla ojca nie zawsze musi to wyglądać tak samo. Mama musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, a potem może oddać resztę ojcu (tzw. urlop tacierzyński). Natomiast urlop rodzicielski to osobne uprawnienie.

Ojciec może zacząć swoją 9-tygodniową część urlopu rodzicielskiego nawet wtedy, gdy mama jest jeszcze na macierzyńskim. Nie musi czekać. Rodzice mogą też być na urlopie rodzicielskim w tym samym czasie. Wtedy łączny czas nie może przekroczyć przysługującej puli. Przykład: przy 41 tygodniach na jedno dziecko, jeśli oboje biorą urlop jednocześnie, mogą to robić maksymalnie przez 20,5 tygodnia.

Urlop rodzicielski dla ojca, gdy matka dziecka nie pracuje

To częste pytanie. Od 26 kwietnia 2023 r. urlop rodzicielski jest prawem indywidualnym, więc przy dzieciach urodzonych po tej dacie ojciec ma prawo do urlopu bez względu na to, czy matka pracuje.

Jeśli matka jest bezrobotna i nie ma statusu pracownika, nie ma prawa do urlopów w rozumieniu Kodeksu pracy. W takiej sytuacji ojciec (jako pracownik) może skorzystać z pełnych uprawnień. Ma:

• swoje 9 tygodni nieprzenoszalne,
• oraz może wykorzystać pozostałą część puli, która w praktyce daje mu możliwość skorzystania nawet z 41 tygodni (przy jednym dziecku).

Trzeba pamiętać o zasadzie: 9 tygodni matki przepada, jeśli nie ma ona statusu pracownika, ale nie odbiera to ojcu jego 9 tygodni ani prawa do pozostałej puli.

Wymiar i podział urlopu rodzicielskiego dla ojca

Urlop rodzicielski daje sporo swobody. Przepisy jasno wskazują łączny wymiar, ale rodzice mogą elastycznie zdecydować, kto i kiedy wykorzysta poszczególne tygodnie. Można też dzielić urlop na części i korzystać z niego w różnych momentach.

Po zmianach przepisów urlop stał się bardziej „osobisty” dla każdego z rodziców. 9 tygodni tylko dla ojca to sygnał, że państwo chce, aby ojcowie częściej zajmowali się dziećmi. Dla pracodawców oznacza to częstsze planowanie zastępstw, ale też jest to element nowoczesnego podejścia do pracy i życia rodzinnego.

Jak długo trwa urlop rodzicielski dla ojca?

Łączny wymiar urlopu rodzicielskiego dla obojga rodziców wynosi:

• 41 tygodni – przy urodzeniu jednego dziecka,
• 43 tygodnie – przy porodzie mnogim.

Jeśli dziecko ma zaświadczenie „Za życiem” (art. 4 ust. 3 ustawy z 4 listopada 2016 r.), wymiar jest większy i wynosi:

• do 65 tygodni – przy jednym dziecku,
• do 67 tygodni – przy porodzie mnogim.

Z tej puli każdy rodzic ma swoje 9 tygodni, których nie da się oddać drugiemu rodzicowi. Dla ojca oznacza to gwarantowane minimum 9 tygodni. Reszta (np. 32 albo 34 tygodnie) to część wspólna do podziału.

Dzielenie się urlopem rodzicielskim pomiędzy rodziców

Urlop rodzicielski przysługuje łącznie obojgu rodzicom, więc wspólną część można podzielić w dowolny sposób (byle nie przekroczyć limitu). Przykład: jeśli matka wykorzysta swoje 9 tygodni oraz 23 tygodnie ze wspólnej puli (razem 32 tygodnie), to ojciec może wykorzystać swoje 9 tygodni oraz pozostałe 9 tygodni ze wspólnej puli (razem 18 tygodni).

Taki podział pozwala dobrze dopasować opiekę do pracy i potrzeb rodziny. Rodzice mogą korzystać z urlopu naprzemiennie, dzięki czemu jedno wraca do pracy, a drugie przejmuje opiekę.

Urlop rodzicielski 9 tygodni wyłącznie dla ojca

9 tygodni urlopu rodzicielskiego tylko dla ojca to jedna z najważniejszych zmian w prawie. To prawo jest przypisane do konkretnego rodzica i nie może przejść na drugiego. Jeśli ojciec go nie wykorzysta, te tygodnie przepadają. Nie ma też możliwości wypłaty ekwiwalentu albo „oddania” tego czasu mamie.

Cel jest prosty: zachęcić ojców do realnej opieki i wspierać równość na rynku pracy. Dla firm oznacza to częstsze nieobecności ojców, ale statystyki pokazują, że coraz więcej mężczyzn z tego korzysta.

Czy ojciec i matka mogą korzystać z urlopu jednocześnie?

Tak, rodzice mogą korzystać z urlopu rodzicielskiego w tym samym czasie. Wtedy „zużywają” wspólną pulę szybciej, bo tygodnie liczą się dla obojga. Przykład: przy 41 tygodniach na jedno dziecko, rodzice mogą być razem na urlopie maksymalnie 20,5 tygodnia.

Warto też pamiętać o pieniądzach: jeśli oboje są na urlopie w tym samym czasie, zasiłek macierzyński wypłacany jest każdemu z nich zgodnie z okresem, z którego korzysta. Dobrze to uwzględnić przy planowaniu domowego budżetu.

Zasady korzystania z urlopu rodzicielskiego dla ojców

Ojciec, który chce skorzystać z urlopu rodzicielskiego, musi dopełnić formalności. Przepisy są dość proste i mają dać pracodawcy czas na zorganizowanie pracy. Jeśli ojciec zna zasady i terminy, całość zwykle przebiega sprawnie.

Dużą zaletą jest to, że urlop można dzielić, a nawet łączyć z pracą. To rozwiązania, które mają ułatwić ojcom korzystanie z urlopu bez „wypadania” z życia zawodowego na długi czas.

Wniosek o urlop rodzicielski dla ojca – jak złożyć?

Aby skorzystać z urlopu rodzicielskiego, ojciec (pracownik) składa wniosek do pracodawcy. Może to zrobić na papierze albo elektronicznie. Termin: co najmniej 21 dni przed planowanym startem urlopu. Pracodawca co do zasady musi taki wniosek przyjąć. Odmowa może dotyczyć głównie sytuacji, gdy pracownik chce łączyć urlop z pracą, a firma nie ma jak tego zorganizować.

We wniosku podaje się m.in.:

• imię i nazwisko pracownika,
• okres, na jaki urlop ma być udzielony (całość albo część),
• oświadczenie, czy drugi rodzic będzie w tym czasie korzystać z urlopu (lub zasiłku) albo w jakim okresie planuje z niego korzystać.

Do wniosku dołącza się odpis skrócony aktu urodzenia dziecka (albo dokument zagraniczny) lub kopię. Jeśli dotyczy to dziecka z zaświadczeniem „Za życiem”, trzeba dołączyć też kopię tego zaświadczenia.

Czy wniosek o urlop rodzicielski dla ojca można wycofać?

Tak, pracownik może zrezygnować z urlopu rodzicielskiego i wrócić do pracy, ale potrzebuje zgody pracodawcy. Kodeks pracy nie daje automatycznego trybu wycofania wniosku (jak przy urlopie wychowawczym), więc potrzebne jest porozumienie z pracodawcą. Składa się wtedy wniosek o rezygnację albo zmianę terminu.

Jeśli ojciec rezygnuje w trakcie urlopu, zasiłek za niewykorzystaną część nie jest wypłacany. Gdy zasiłek wypłaca ZUS, trzeba ZUS poinformować przed końcem urlopu. Niewykorzystany urlop nie przepada całkiem – można go wykorzystać później, do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat.

Czy urlop rodzicielski trzeba wykorzystać jednorazowo?

Nie. Urlop rodzicielski można wykorzystać jednorazowo albo w maksymalnie 5 częściach. To ułatwia dopasowanie opieki do sytuacji rodzinnej i zawodowej.

Każda część (poza pierwszą) nie powinna być krótsza niż 8 tygodni. Ostatnia część musi zakończyć się najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą zarobkową

Urlop rodzicielski można połączyć z pracą u tego samego pracodawcy, ale maksymalnie do połowy etatu. Wtedy urlop jest udzielany na pozostałą część czasu pracy.

Jeśli ojciec pracuje w trakcie urlopu, urlop wydłuża się proporcjonalnie. Maksymalnie może trwać:

• 82 tygodnie – przy jednym dziecku,
• 86 tygodni – przy porodzie mnogim,
• 130 tygodni / 134 tygodnie – przy zaświadczeniu „Za życiem”.

Wniosek o pracę w trakcie urlopu składa się co najmniej 21 dni wcześniej. Pracodawca powinien go uwzględnić, chyba że nie pozwala na to organizacja pracy lub rodzaj pracy. Wtedy musi poinformować pracownika w ciągu 7 dni.

To rozwiązanie jest korzystne dla obu stron: pracownik ma kontakt z firmą i często wyższy łączny dochód (część pensji + zasiłek), a pracodawca nie traci pracownika na cały okres urlopu. Dodatkowa praca u innego podmiotu (np. zlecenie) nie ma limitu godzin, ale trzeba uważać, by nie wyglądało to jak obchodzenie przepisów.

Urlop rodzicielski dla przedsiębiorcy – czy jest możliwy?

Osoba prowadząca działalność gospodarczą (bez umowy o pracę) nie ma urlopu rodzicielskiego w rozumieniu Kodeksu pracy. „Urlop” dotyczy stosunku pracy. Taki przedsiębiorca może jednak mieć prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu, jeśli spełnia warunki (m.in. podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu).

Najczęściej nie ma obowiązku zawieszania firmy w trakcie pobierania zasiłku. Wniosek o zasiłek składa się w ZUS, np. przez PUE.

Wynagrodzenie i zasiłek macierzyński podczas urlopu rodzicielskiego dla ojca

Dla wielu rodzin najważniejsze są kwestie finansowe. Ojciec na urlopie rodzicielskim ma prawo do zasiłku macierzyńskiego. Jego wysokość i zasady wypłaty zależą od tego, jaka część urlopu jest wykorzystywana i czy wcześniej złożono odpowiedni wniosek.

Znajomość tych zasad pomaga zaplanować budżet domowy i uniknąć zaskoczeń. Zasiłek ma też zachęcić ojców do korzystania z urlopu bez obaw o finanse.

Ile wynosi zasiłek macierzyński dla ojca?

Wysokość zasiłku dla ojca podczas urlopu rodzicielskiego zależy od sytuacji:

• Za nieprzenoszalne 9 tygodni: ojciec zawsze dostaje 70% podstawy wymiaru zasiłku.
• Za część wspólną:
  • jeśli matka złożyła wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski w pełnym wymiarze w terminie do 21 dni po porodzie, zasiłek jest uśredniony i wynosi 81,5% podstawy (dotyczy to także wspólnej części wykorzystywanej przez ojca),
  • jeśli nie złożono takiego wniosku w terminie, za wspólną część urlopu rodzicielskiego zasiłek wynosi 70% podstawy.

Jeśli ojciec łączy urlop z pracą na część etatu (np. 1/2), zasiłek jest odpowiednio niższy, ale urlop trwa dłużej.

Wniosek o zasiłek macierzyński przy urlopie rodzicielskim

U pracowników zwykle jest to proste. Jeśli pracodawca wypłaca zasiłki (ma powyżej 20 ubezpieczonych), samo złożenie wniosku o urlop rodzicielski do pracodawcy wystarcza – nie trzeba składać osobnego wniosku do ZUS.

Jeśli zasiłek wypłaca ZUS (np. u małych pracodawców albo przy działalności gospodarczej), trzeba złożyć wniosek bezpośrednio w ZUS, np. przez PUE ZUS. Wniosek składa się najpóźniej przed rozpoczęciem pobierania zasiłku za okres urlopu rodzicielskiego. Podstawa zasiłku to średnie wynagrodzenie (lub przychód) z 12 miesięcy przed miesiącem rozpoczęcia urlopu, pomniejszone o 13,71% składek na ubezpieczenia społeczne.

Czy możliwe jest wyrównanie zasiłku po rezygnacji matki?

Tu trzeba rozdzielić dwie rzeczy:

• 9 tygodni nieprzenoszalne ojca – zawsze 70% podstawy i nie ma możliwości podwyższenia tego do 81,5%.
• część wspólna – jeśli matka złożyła w terminie (do 21 dni po porodzie) wniosek o uśredniony zasiłek 81,5%, to ta stawka dotyczy wspólnej puli niezależnie od tego, kto ją wykorzystuje. Jeśli matka nie złożyła wniosku w terminie, wspólna część jest wypłacana w 70%.

W praktyce: ojciec nie może sam „podnieść” zasiłku za wspólną część do 81,5%, jeśli matka nie złożyła odpowiedniego wniosku na czas.

Ochrona prawna ojca korzystającego z urlopu rodzicielskiego

Ojciec na urlopie rodzicielskim ma ochronę prawną podobną do tej, którą ma matka. Chodzi o to, aby rodzic nie bał się korzystać z urlopu i nie ryzykował utraty pracy z tego powodu.

To zabezpiecza pracownika i jednocześnie wymaga od pracodawców przestrzegania zasad. Dla firm to także element budowania dobrej polityki rodzinnej.

Ochrona przed zwolnieniem z pracy

Od dnia złożenia wniosku o urlop rodzicielski (nie wcześniej niż 21 dni przed startem urlopu) do końca urlopu, pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę. Dotyczy to także sytuacji, gdy pracownik łączy urlop z pracą na część etatu.

Są wyjątki: ochrona nie działa w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy. Umowę można też rozwiązać bez wypowiedzenia z winy pracownika (dyscyplinarnie), jeśli są podstawy i zgodzi się na to związek zawodowy reprezentujący pracownika. Po urlopie pracodawca musi przyjąć pracownika na to samo stanowisko, a jeśli to niemożliwe – na stanowisko równorzędne, na warunkach nie gorszych niż te, które miałby, gdyby nie brał urlopu.

Wpływ urlopu rodzicielskiego na świadectwo pracy

Co do zasady pracodawca nie musi wpisywać do świadectwa pracy informacji o wykorzystanym urlopie rodzicielskim. Jest jeden ważny wyjątek: jeśli ze względu na wiek dziecka pracownik mógłby wykorzystać resztę urlopu u nowego pracodawcy, wtedy w świadectwie pracy powinny się znaleźć dane o urlopie rodzicielskim (wymiar, liczba części i podstawa prawna).

Ma to pomóc nowemu pracodawcy wiedzieć, jakie uprawnienia jeszcze przysługują pracownikowi i jak planować pracę.

Urlop rodzicielski a urlop ojcowski – kluczowe różnice

W Polsce są dwa różne uprawnienia, które często się mylą: urlop ojcowski i urlop rodzicielski. Oba służą opiece nad dzieckiem, ale różnią się długością, płatnością, terminem i zasadami korzystania. Warto je rozróżniać, żeby dobrze zaplanować czas po narodzinach dziecka.

Urlop ojcowski to krótki czas na wsparcie rodziny na początku, a urlop rodzicielski to dłuższa opieka, którą można też dzielić i planować w czasie.

Czym różni się urlop rodzicielski od ojcowskiego?

• Wymiar:
  • Urlop ojcowski: 2 tygodnie (14 dni kalendarzowych).
  • Urlop rodzicielski dla ojca: minimum 9 tygodni (część nieprzenoszalna) + opcjonalnie część wspólna (do 32/34 tygodni), czyli nawet łącznie do 41 tygodni na jedno dziecko.
• Płatność:
  • Urlop ojcowski: 100% podstawy zasiłku.
  • Urlop rodzicielski: 9 tygodni zawsze 70% podstawy; reszta 70% albo 81,5% (zależnie od wniosku złożonego po porodzie).
• Termin wykorzystania:
  • Urlop ojcowski: do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy.
  • Urlop rodzicielski: do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.
• Niezależność:
  • Urlop ojcowski: niezależny od urlopów matki.
  • Urlop rodzicielski: ojciec ma swoje 9 tygodni, ale reszta to pula wspólna i wymaga ustaleń między rodzicami.
• Cel:
  • Urlop ojcowski: czas na pierwsze tygodnie życia dziecka i wsparcie mamy.
  • Urlop rodzicielski: dłuższa opieka nad dzieckiem, często po macierzyńskim.

Czy ojciec może skorzystać z obu urlopów?

Tak. Ojciec (pracownik) może skorzystać i z urlopu ojcowskiego, i z urlopu rodzicielskiego – to dwa osobne prawa.

• Do 2 tygodni urlopu ojcowskiego (100% płatne) – do 12. miesiąca życia dziecka.
• Minimum 9 tygodni urlopu rodzicielskiego (70% płatne) – do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat.

Dodatkowo ojciec może wykorzystać część wspólnej puli urlopu rodzicielskiego, jeśli rodzice tak ustalą. Łącznie może to być co najmniej 11 tygodni płatnej nieobecności (2 + 9), a często więcej.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące urlopu rodzicielskiego dla ojca (FAQ)

Urlop rodzicielski dla ojca często budzi pytania, bo są tu terminy, podział tygodni i zasady wypłat. Poniżej zebraliśmy odpowiedzi na najczęstsze wątpliwości.

Obecne przepisy są korzystne dla ojców i mają wspierać aktywne ojcostwo. Taki urlop to czas, który zwykle procentuje w relacji z dzieckiem przez kolejne lata.

Co się dzieje z niewykorzystaną częścią urlopu?

Trzeba rozróżnić dwie części:

• 9 tygodni nieprzenoszalne ojca – jeśli ojciec ich nie wykorzysta, przepadają. Nie da się ich oddać matce ani zamienić na pieniądze.
• część wspólna (32 lub 34 tygodnie) – może ją wykorzystać mama albo tata, do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat.

Jeśli jeden rodzic nie wykorzysta części wspólnej, drugi może to zrobić, o ile jest pracownikiem i złoży wniosek na czas.

Czy powrót do pracy w trakcie urlopu rodzicielskiego jest możliwy?

Tak. Ojciec może zrezygnować z urlopu w każdym momencie, ale potrzebuje zgody pracodawcy. Po powrocie do pracy zasiłek za niewykorzystaną część przestaje być wypłacany. Niewykorzystany urlop można jednak wykorzystać później (do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat).

Drugie rozwiązanie to łączenie urlopu z pracą do 1/2 etatu u tego samego pracodawcy. Wtedy urlop trwa dłużej, a zasiłek jest odpowiednio niższy.

Jakie dokumenty należy złożyć pracodawcy?

Ojciec (pracownik) składa wniosek papierowo lub elektronicznie co najmniej 21 dni przed planowanym urlopem. Dołącza:

• odpis skrócony aktu urodzenia dziecka (dzieci) albo dokument zagraniczny potwierdzający urodzenie – lub kopie,
• oświadczenie, że drugi rodzic nie będzie w tym czasie korzystał z urlopu rodzicielskiego (lub zasiłku) albo informację, w jakim okresie drugi rodzic planuje korzystać z tych uprawnień,
• jeśli dotyczy: kopię zaświadczenia „Za życiem”.

W samym wniosku trzeba też podać imię i nazwisko oraz okres, na jaki urlop ma zostać udzielony. Jeśli spełnione są wymogi formalne, pracodawca ma obowiązek uwzględnić wniosek.